گزارشهای تازه از وضعیت بارش و پوشش برف در کشور نشان میدهد ایران تا امروز در ادامه پنج سال خشکسالی، یکی از خشکترین پاییزهای خود را سپری کرده است؛ وضعیتی که تهران با کاهش ۹۵ درصدی بارش و افت ۹۹ درصدی پوشش برفی، بیش از همیشه در معرض تنش آبی قرار گرفته است.
سال آبی گذشته با کاهش ۴۰ درصدی بارشها، بهعنوان پنجمین سال خشک متوالی ثبت شده است. پیامد این روند، دشواری در تأمین آب شرب، کشاورزی و مصارف مختلف در سراسر کشور بود؛ بهویژه در کلانشهرهایی مانند تهران و بندرعباس که حجم ذخایر سدهایشان به کمترین میزان تاریخ بهرهبرداری رسید. با این حال سال گذشته بدون اختلال گسترده سپری شد.
در شرایط فعلی نیز پاییز امسال نشانهای از بهبود نداشته است؛ طی ۵۰ روز ابتدایی پاییز، تنها ۳.۵ میلیمتر بارش در کشور ثبت شده و ۲۰ استان هنوز بارندگی را تجربه نکردهاند. تهران نیز تاکنون فقط یک میلیمتر بارش داشته است؛ رقمی که نسبت به میانگین بلندمدت ۹۵ درصد کاهش نشان میدهد و آن را در بدترین وضعیت دهه اخیر قرار داده است.
همزمان، تازهترین دادههای ماهوارهای برفسنجی از کاهش کمسابقه پوشش برفی حکایت دارد. مقایسهها نشان میدهد وسعت برف کشور نسبت به سال گذشته ۹۸.۶ درصد و نسبت به میانگین ۲۰ ساله ۹۹.۸ درصد کمتر شده است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، «هشداری جدی» برای تأمین آب در ماههای آینده است، زیرا برف منابع طبیعی ذخیره آب کشور را تشکیل میدهد و افت آن اثر مستقیم بر ذخایر سدها و جریان رودخانهها دارد.
به گزارش پایگاه خبری سرزمین پویانیوز و به نقل از ایسنا، در کنار اینها، سازمان هواشناسی نیز از ناهنجاری دما و بارش در ماههای اخیر خبر داده و اعلام کرده است که بارشهای تهران از فروردین تاکنون در «بدترین وضعیت ثبتشده» قرار دارد. به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور تا هفته آینده تقریباً هیچ بارشی در کشور رخ نخواهد داد، اما احتمال بارشهای ضعیف از اوایل هفته آینده در نوار غربی و بخشهایی از شمال کشور وجود دارد.
به گفته وی پیشبینیهای ماهانه نشان میدهد بارشهای جدی احتمالاً از نیمه دوم آذرماه آغاز خواهد شد. قرار گرفتن شاخصهای اقلیمی بزرگمقیاس مانند MJO و NAO در فازهای مناسب میتواند شرایط ورود سامانههای بارشی به کشور را تقویت کرده و زمینه پیدایش سرمای گستردهتر و بارشهای مؤثر را فراهم کند.
اگرچه پیشبینیها از بهبود نسبی بارشها در نیمه دوم آذر حکایت دارد، اما تداوم خشکسالیهای متوالی، کاهش کمسابقه پوشش برفی و افت شدید بارشها نشان میدهد اتکا به تغییرات مقطعی کافی نیست.
24/8/1404
